Najlepiej suszyć lawendę powoli, w cieniu i w przewiewnym miejscu. Zbierz ją wtedy, gdy pąki zaczynają się otwierać, zwiąż w małe pęczki i zawieś kwiatostanami w dół. Dzięki temu susz zachowa kolor, aromat i nie spleśnieje.
Kiedy i jak zbierać lawendę?
Lawendę przeznaczoną do suszenia zbiera się najczęściej w lipcu lub sierpniu. Najlepszy moment przypada na fazę, w której część kwiatów już się otworzyła, ale większość pąków nadal pozostaje zamknięta. Kwiatostany mają wtedy wyraźny kolor, a roślina zawiera dużo olejków eterycznych.
Wybierz suchy dzień. Nie ścinaj lawendy po deszczu ani wtedy, gdy na łodygach utrzymuje się rosa. Wilgotne kwiaty schną wolniej i łatwiej pojawia się na nich pleśń. Zbiór zaplanuj około południa, gdy roślina zdąży obeschnąć. Do cięcia użyj ostrego i czystego sekatora.
Przed wyjściem do ogrodu przygotuj tylko podstawowe rzeczy:
- Ostry sekator
- Gumkę recepturkę albo sznurek
- Czyste, suche miejsce do zawieszenia pęczków
Jak suszyć lawendę krok po kroku?
Naturalne suszenie nie wymaga specjalistycznego sprzętu. Najważniejsze są małe pęczki, stały przepływ powietrza i ochrona przed światłem.
- Ścinaj zdrowe łodygi z kwiatostanami, pozostawiając na roślinie zieloną część pędów.
- Usuń liście oraz drobne kwiaty znajdujące się poniżej głównego kwiatostanu. Nie musisz myć lawendy, jeśli jest czysta, ponieważ dodatkowa wilgoć wydłuży suszenie.
- Podziel łodygi na małe pęczki. Zbyt grube wiązki zatrzymują wilgoć w środku i utrudniają cyrkulację powietrza.
- Zwiąż pęczki gumką lub sznurkiem. Gumka jest wygodna, ponieważ łodygi kurczą się podczas wysychania i nie wysuwają się tak łatwo jak z luźno zawiązanego bukietu.
- Zawieś lawendę kwiatostanami w dół. Pęczki nie powinny się stykać, aby powietrze mogło swobodnie między nimi przepływać.
- Wybierz miejsce suche, zacienione, niezbyt ciepłe i przewiewne. Może to być strych, pomieszczenie gospodarcze albo ciemny kąt pokoju.
- Kontroluj susz po około tygodniu. W zależności od wilgotności powietrza proces trwa zwykle około 1–2 tygodni, choć przy trudniejszych warunkach może potrwać dłużej.
Lawenda jest gotowa, gdy kwiaty są suche i łatwo oddzielają się od łodygi. Jeśli pozostają miękkie albo wyczuwasz w nich wilgoć, pozostaw pęczki do dalszego suszenia. Nie zamykaj niedosuszonego surowca w słoiku ani woreczku, bo może zapleśnieć.
Najczęstsze błędy podczas suszenia lawendy
Kolor i zapach suszu zależą głównie od warunków, w jakich wysycha. Najważniejsze zasady można szybko sprawdzić w tabeli:
| Działanie | Wpływ na susz | Czego pilnować |
|---|---|---|
| Suszenie w cieniu | Pomaga zachować fioletowy kolor i aromat | Wybierz miejsce bez bezpośredniego światła |
| Suszenie w przewiewie | Ułatwia odprowadzanie wilgoci i ogranicza ryzyko pleśni | Nie wieszaj pęczków zbyt blisko siebie |
| Małe pęczki | Powietrze dociera do wszystkich łodyg | Nie upychaj dużej ilości roślin w jednej wiązce |
| Suszenie na słońcu | Powoduje blaknięcie kwiatów i osłabienie aromatu | Przenieś pęczki w zacienione miejsce |
| Przyspieszanie procesu | Zbyt wysoka temperatura może ograniczyć jakość suszu i jego zapach | Postaw na powolne suszenie, najlepiej poniżej 40°C |
Nie susz lawendy w pełnym słońcu ani w miejscu, w którym gromadzi się para wodna. Zbyt szybkie ogrzewanie nie zastępuje właściwej cyrkulacji powietrza. Jeżeli nie masz ciemnego kąta, możesz luźno osłonić pęczek papierowym woreczkiem z kilkoma otworami wentylacyjnymi. Osłona nie może przylegać do kwiatostanów ani zatrzymywać wilgoci.
Po wysuszeniu przechowuj całe pęczki jako dekorację albo delikatnie oddziel kwiaty od łodyg. Susz trzymaj w suchym, ciemnym miejscu. Do saszetek zapachowych nadają się przewiewne woreczki lniane, bawełniane lub z organzy.
Do czego wykorzystać suszoną lawendę?
Gotowy susz możesz wykorzystać na kilka prostych sposobów:
- Woreczki zapachowe do szafy, szuflady, garderoby lub samochodu
- Suche bukiety i dekoracje wnętrz
- Dodatek do soli kąpielowych i domowych kosmetyków
- Napar z kwiatów lawendy wąskolistnej, przeznaczonej do takich zastosowań
- Dodatek do wybranych deserów i mieszanek zapachowych
Do naparów wybieraj lawendę przeznaczoną do zastosowań spożywczych, najlepiej lawendę wąskolistną (Lavandula angustifolia). Jeśli susz ma służyć wyłącznie jako dekoracja lub zapach do szafy, nie musisz oddzielać kwiatów od łodyg.
Najprostsza zasada brzmi: zbieraj suchą lawendę w fazie częściowo rozwiniętych pąków, twórz małe pęczki i susz je powoli w cieniu oraz przewiewie. To wystarczy, aby ograniczyć ryzyko pleśni i zachować naturalny kolor oraz zapach kwiatów.
