Mniszek lekarski można suszyć w całości, ale kwiaty, liście i korzenie wymagają innego przygotowania. Najbezpieczniej suszyć je w cieniu, w przewiewnym miejscu lub w suszarce elektrycznej ustawionej maksymalnie na 40°C. Kwiatów nie myj, natomiast liście i korzenie dokładnie oczyść oraz osusz.
Jak przygotować mniszek do suszenia?
Surowiec zbieraj w suchy, słoneczny dzień, najlepiej po opadnięciu rosy. Wybieraj miejsca oddalone od ruchliwych dróg, terenów opryskiwanych i intensywnie nawożonych. Do suszenia nadają się zdrowe, nieuszkodzone części rośliny.
Upewnij się też, że zbierasz mniszek lekarski (Taraxacum officinale), a nie inną roślinę potocznie nazywaną mleczem. W razie wątpliwości zrezygnuj ze zbioru i skorzystaj z surowca z pewnego źródła.
Przygotowanie poszczególnych części wygląda różnie:
- Kwiaty – nie myj ich, ponieważ woda może wypłukać pyłek. Rozłóż je luźno na papierze lub jasnej tkaninie na godzinę albo dwie, aby owady mogły opuścić koszyczki.
- Liście – opłucz pod bieżącą wodą, szczególnie jeśli mogły mieć kontakt z ziemią lub zwierzętami. Dokładnie osusz ręcznikiem papierowym.
- Korzenie – wyszoruj miękką szczoteczką, wypłucz z resztek ziemi i osusz. Większe korzenie pokrój wzdłuż na cienkie kawałki.
- Łodygi – jeśli chcesz je suszyć, wybierz młode, niezdrewniałe fragmenty i pokrój je na mniejsze części.
Jak suszyć kwiaty mniszka?
Kwiaty najlepiej suszyć naturalnie, ponieważ delikatny surowiec łatwo przegrzać. Rozłóż je pojedynczą warstwą na sicie, tacy wyłożonej papierem albo lnianej tkaninie. Ustaw w suchym, zacienionym i przewiewnym miejscu.
- Oczyść kwiaty z owadów i większych zanieczyszczeń, ale ich nie płucz.
- Rozłóż koszyczki tak, aby się nie stykały i miały dostęp do powietrza.
- Co jakiś czas delikatnie je przemieszaj, aby suszyły się równomiernie.
- Sprawdź gotowość, gdy kwiaty stają się suche i kruche, bez wilgotnych fragmentów w środku.
Możesz użyć suszarki elektrycznej ustawionej na 30–35°C. Jeśli suszysz kwiaty w przewiewnym woreczku, co kilka dni delikatnie nim potrząśnij. Niektórzy oddzielają same płatki od zielonych części koszyczka, ponieważ zielone końcówki mogą nadawać suszowi bardziej gorzki smak.
Jak suszyć liście mniszka?
Liście po umyciu rozłóż cienką warstwą. Nie układaj ich w grubych stosach, bo wilgoć zatrzymana między liśćmi może prowadzić do pleśnienia.
- Opłucz liście i dokładnie osusz je ręcznikiem papierowym.
- Usuń żółte, uszkodzone lub zwiędnięte fragmenty.
- Rozłóż liście na sicie albo papierze w cieniu i przewiewie.
- Susz do momentu, aż będą kruche i łatwo będą się łamać przy dotyku.
W suszarce ustaw temperaturę na 30–40°C. Naturalne suszenie trwa zwykle dłużej i zależy od wilgotności powietrza oraz grubości liści. Suszarka elektryczna pozwala szybciej odprowadzić wilgoć i kontrolować warunki procesu.
Jak suszyć korzeń mniszka?
Korzeń zawiera znacznie więcej wody niż kwiaty i liście, dlatego wymaga dokładnego oczyszczenia oraz rozdrobnienia. Najłatwiej wykopać go, gdy ziemia jest lekko wilgotna, ale sam surowiec powinien trafić do suszenia suchy.
- Usuń ziemię i wyszoruj korzeń pod bieżącą wodą.
- Osusz go i pokrój wzdłuż na cienkie paski albo w niewielkie kawałki.
- Rozłóż fragmenty w jednej warstwie, nie dopuszczając do ich nakładania się.
- Susz w temperaturze do 40°C, aż kawałki będą twarde i całkowicie suche w środku.
Korzeń można suszyć na sicie w przewiewnym, zacienionym miejscu, ale ten proces trwa dłużej niż w przypadku części nadziemnych. W suszarce ułóż kawałki tak, aby powietrze swobodnie między nimi krążyło.
Parametry suszenia mniszka
| Część mniszka | Przygotowanie | Temperatura | Czas |
|---|---|---|---|
| Kwiaty | Nie myć, oczyścić z owadów | 30–35°C | Do całkowitego wysuszenia |
| Liście | Umyć i dokładnie osuszyć | 30–40°C | Zwykle kilka godzin w suszarce |
| Korzenie | Umyć, wyszorować i pokroić | Do 40°C | Dłużej niż kwiaty i liście |
Czego unikać podczas suszenia?
Nie susz mniszka na bezpośrednim słońcu. Intensywne światło i wysoka temperatura mogą pogorszyć jakość suszu oraz przyspieszyć rozkład części składników roślinnych.
Nie przekraczaj 40°C, szczególnie przy kwiatach i liściach. Zbyt wysoka temperatura może również spowodować szybkie przesuszenie powierzchni przy pozostawieniu wilgoci wewnątrz korzenia. Nie układaj surowca zbyt ciasno i nie zamykaj go przed całkowitym ostygnięciem.
Jeśli susz ma zapach stęchlizny, zmienił kolor na nietypowy albo pojawiła się na nim pleśń, nie używaj go. Zanieczyszczonego suszu nie należy ratować przez dalsze ogrzewanie.
Jak przechowywać gotowy susz?
Przed schowaniem sprawdź, czy wszystkie części są całkowicie suche. Pozostawienie wilgotnych fragmentów w zamkniętym pojemniku sprzyja pleśnieniu. Gotowy susz przechowuj:
- w szczelnych, czystych i suchych słoikach,
- w papierowych torbach, jeśli miejsce jest suche i przewiewne,
- z dala od światła słonecznego i źródeł ciepła,
- przez około rok, kontrolując od czasu do czasu zapach i wygląd.
Dobrze wysuszony mniszek lekarski powinien zachować naturalny zapach, a liście i kwiaty powinny łatwo się kruszyć. Najważniejsze są trzy warunki: cienka warstwa surowca, swobodny przepływ powietrza i temperatura nie wyższa niż 40°C.
