Suszoną włoszczyznę przygotujesz z umytych, rozdrobnionych warzyw, które trzeba wysuszyć w suszarce do żywności albo piekarniku. Marchew, pietruszka, seler, por i cebula tworzą czystą bazę bez soli i dodatków, gotową do przechowywania w szczelnym słoiku.
Jakie warzywa wybrać?
Do suszenia możesz wykorzystać także warzywa nadmiarowe, krzywe lub mniej atrakcyjne wizualnie. Po rozdrobnieniu ich wygląd nie ma znaczenia, a domowa mieszanka pozwala ograniczyć marnowanie żywności i zachować smak warzyw poza sezonem.
Podstawowy zestaw składników wygląda tak:
- marchew
- korzeń pietruszki
- seler korzeniowy
- por
- cebula
- natka pietruszki, nać selera lub lubczyk
Opcjonalnie możesz dodać pasternak, czosnek, suszone borowiki albo kawałek kapusty włoskiej. Warzywa dokładnie umyj, obierz i osusz. Por rozkrój wzdłuż, aby łatwiej wypłukać piasek znajdujący się między warstwami.
Korzenie zetrzyj na tarce o dużych oczkach, pokrój w cienkie paski lub rozdrobnij w malakserze. Cebulę i por możesz pokroić w cienkie półplasterki, a zioła drobno posiekać. Staraj się, aby kawałki miały podobną grubość. Dzięki temu wyschną w zbliżonym czasie. Zioła schną szybciej niż marchew czy seler, dlatego najlepiej kontrolować je osobno.
Jak zrobić suszoną włoszczyznę krok po kroku?
Po przygotowaniu warzyw rozłóż je cienką warstwą na tackach suszarki albo blachach wyłożonych papierem do pieczenia. Nie układaj składników zbyt ciasno, ponieważ ograniczysz w ten sposób przepływ powietrza.
- Umyj, obierz i osusz wszystkie warzywa.
- Zetrzyj je na tarce, pokrój w cienkie paski lub rozdrobnij w malakserze.
- Rozłóż każdy rodzaj warzyw cienką warstwą na tackach lub blasze.
- Susz w temperaturze około 50–70°C, aż kawałki będą całkowicie suche i kruche.
- W trakcie suszenia przemieszaj warzywa i usuń te, które wyschły wcześniej.
- Po wystudzeniu wymieszaj susz i przełóż go do szczelnego słoika.
Czas zależy od zawartości wody, grubości kawałków i ilości warzyw. Zwykle wynosi około 4–8 godzin, ale w niektórych urządzeniach suszenie może potrwać przez noc. Gotowe warzywa nie powinny być miękkie ani giętkie. Jeśli dają się łatwo zgnieść lub wyginają się bez łamania, potrzebują jeszcze czasu.
| Metoda | Temperatura | Czas | Zalety |
|---|---|---|---|
| Piekarnik | 50–70°C | około 4–8 godzin | Nie wymaga dodatkowego sprzętu, ale wymaga częstego doglądania i uchylenia drzwiczek dla odprowadzenia wilgoci. |
| Suszarka do warzyw | zgodnie z zakresem urządzenia, zwykle około 50–70°C | około 4–8 godzin lub dłużej | Zapewnia stały obieg powietrza i równomierne suszenie, szczególnie przy większej ilości warzyw. |
W piekarniku rozłóż warzywa na jednej lub kilku blachach i kontroluj je częściej, zwłaszcza pod koniec procesu. Zbyt wysoka temperatura może przypalić cienkie kawałki i nadać im gorzki smak.
Jak przechowywać susz?
Wysuszone warzywa całkowicie wystudź przed zamknięciem. Przechowuj je w suchym, szczelnym słoiku, z dala od pary i bezpośredniego źródła ciepła. Wilgoć może spowodować zbrylenie, utratę aromatu, a przy niedosuszonych warzywach także rozwój pleśni.
Możesz przechowywać każdy składnik osobno albo od razu wymieszać całość. Oddzielne słoiki ułatwiają późniejsze dopasowanie proporcji, natomiast gotowa mieszanka jest wygodniejsza podczas gotowania. Susz dodawaj bezpośrednio do zup, sosów, gulaszów, wywarów i dań jednogarnkowych.
Czysta włoszczyzna czy domowa jarzynka?
Czysta suszona włoszczyzna zawiera wyłącznie warzywa i zioła. Nie dodajesz do niej soli, więc możesz samodzielnie doprawić danie i zachować kontrolę nad jego smakiem.
Jeśli chcesz przygotować przyprawę typu vegeta lub domową jarzynkę, po całkowitym wysuszeniu zmiel albo drobno zmiksuj warzywa. Dopiero wtedy dodaj sól, suszone zioła, kurkumę, paprykę lub pieprz. Możesz też dołączyć niewielką ilość zmielonych suszonych borowików, które wzmacniają aromat mieszanki.
Nie mieszaj soli ze świeżymi warzywami przed suszeniem. Taki produkt jest innym rodzajem przetworu, ponieważ sól wyciąga wodę i zmienia proces przechowywania. W przypadku suszonej bazy sól trafia do mieszanki dopiero po usunięciu wilgoci.
Na co uważać?
Najczęstszy problem to zbyt grube rozdrobnienie warzyw. Zewnętrzna warstwa może wtedy wydawać się sucha, podczas gdy środek pozostaje wilgotny. Lepiej pokroić składniki cienko i suszyć je dłużej w niższej temperaturze niż przyspieszać proces mocnym grzaniem.
Seler jest alergenem, dlatego domową mieszankę z jego dodatkiem trzeba wyraźnie oznaczyć, jeśli korzystają z niej także inne osoby. Słoik przechowuj wyłącznie w suchym miejscu, a po otwarciu sprawdź, czy susz nie zmienił zapachu, koloru lub konsystencji.
Najprostsza wersja wymaga tylko warzyw, rozdrabniania i cierpliwego suszenia. Tak przygotowana baza jest gotowa do użycia w kuchni, a po dodaniu soli i przypraw zmienia się w domową jarzynkę o składzie dopasowanym do własnych upodobań.
