Zakwas z buraków powstaje podczas fermentacji surowych buraków w solance z czosnkiem i przyprawami. Po około 5–7 dniach daje barszczowi głęboki kolor, wyraźną kwasowość i aromat. O powodzeniu decydują niejodowana sól, wyparzony słoik oraz całkowite zanurzenie buraków.

Składniki i przygotowanie

Wybierz zdrowe, jędrne buraki ćwikłowe. Sól powinna być kamienna lub morska, ale przede wszystkim niejodowana. Jod może hamować prawidłowy przebieg fermentacji. Przygotuj także czosnek, liść laurowy, ziele angielskie i pieprz.

Potrzebne będą:

  • buraki ćwikłowe pokrojone w grubsze plastry
  • przegotowana i ostudzona woda
  • sól kamienna niejodowana
  • czosnek, liść laurowy, ziele angielskie i pieprz
  • szklany słoik lub kamionkowe naczynie
  • patyczek do usuwania pęcherzyków powietrza

Słoik dokładnie umyj i wyparz wrzątkiem. Czyste naczynie ogranicza ryzyko rozwoju pleśni i niepożądanych drobnoustrojów. Nie używaj naczynia z uszkodzeniami ani takiego, w którym pozostały tłuste osady.

Pojemność słoika Masa buraków Ilość wody Ilość soli niejodowanej
700 ml około 500 g około 350 ml 1 płaska łyżeczka
4 l około 2,5 kg 1,5 l 2 płaskie łyżki
1 l około 700 g około 500 ml około 1,5 łyżeczki

Podane proporcje można skalować. Najważniejsze jest zachowanie podobnego stężenia solanki oraz zalanie buraków tak, aby żaden plaster nie wystawał ponad powierzchnię.

Jak kisić buraki czerwone na barszcz?

Przygotowanie zakwasu zajmuje niewiele czasu. Fermentacja przebiega najlepiej w temperaturze pokojowej, z dala od słońca i źródeł ciepła.

  1. Umyj buraki, odetnij końcówki i cienko je obierz. Pokrój je w grubsze plastry lub mniejsze kawałki. Możesz założyć rękawiczki, ponieważ sok silnie barwi skórę.
  2. Na dnie wyparzonego słoika ułóż część buraków. Dodaj kilka ząbków czosnku, kawałek liścia laurowego, ziele angielskie i pieprz. Układaj kolejne warstwy, aż do wykorzystania składników.
  3. Rozpuść niejodowaną sól w przegotowanej, ostudzonej wodzie. Solanka powinna być chłodna lub letnia, nie gorąca.
  4. Zalej buraki solanką. Wszystkie kawałki muszą znaleźć się pod jej powierzchnią. Jeśli wypływają, dociśnij je czystym obciążnikiem przeznaczonym do fermentacji.
  5. Delikatnie poruszaj zawartością słoika czystym patyczkiem, aby usunąć pęcherzyki powietrza uwięzione między plastrami. Ograniczenie dostępu powietrza pomaga chronić buraki przed pleśnią.
  6. Przykryj słoik. Zakrętkę dokręć lekko, aby gazy powstające podczas fermentacji mogły się wydostać, albo użyj gazy zabezpieczonej gumką.
  7. Odstaw naczynie na 5–7 dni w zacienione miejsce o temperaturze pokojowej. Codziennie sprawdzaj, czy buraki nadal są całkowicie zanurzone.

Fermentacja, piana i przechowywanie

Pierwsze oznaki fermentacji to lekko kwaśny zapach, zmętnienie solanki i drobne pęcherzyki. Na powierzchni może pojawić się jasna piana, szczególnie po kilku dniach. Zbierz ją czystą łyżką i ponownie przykryj naczynie.

Zakwas jest gotowy, gdy ma wyraźnie kwaśny smak, intensywny buraczany kolor i świeży, charakterystyczny zapach. Zwykle trwa to 5–7 dni, ale w chłodniejszym pomieszczeniu fermentacja może się wydłużyć. Im dłużej trwa, tym bardziej wyrazisty i kwaśny będzie zakwas.

Nie używaj zakwasu, jeśli pojawi się puszysta pleśń, nieprzyjemny gnilny zapach, śluzowata konsystencja lub nietypowe przebarwienia. Same pęcherzyki i niewielka jasna piana nie oznaczają zepsucia, ale buraki wystające ponad solankę zwiększają ryzyko rozwoju pleśni. W takiej sytuacji nie wystarczy usunąć tylko wierzchniej warstwy, jeśli zmiany są wyraźne lub zapach budzi wątpliwości.

Po osiągnięciu pożądanej kwasowości przecedź zakwas i przelej go do czystej, szczelnie zamykanej butelki lub słoika. Dopiero wtedy przenieś go do lodówki. Fermentowanie i przechowywanie to dwa różne etapy – chłód spowalnia dalsze zakwaszanie, ale go nie zastępuje. Zakwas najlepiej zużyć w ciągu kilku tygodni, obserwując jego zapach i wygląd.

Jak dodać zakwas do barszczu?

Zakwas dodaj do gotowego wywaru pod koniec przygotowania barszczu. Nie wlewaj od razu całej porcji. Zacznij od części, wymieszaj i spróbuj, ponieważ intensywność zależy od długości fermentacji oraz ilości użytego czosnku.

Po dodaniu zakwasu podgrzej barszcz, ale nie doprowadzaj go do długiego wrzenia. Dzięki temu łatwiej zachować świeży, kwaśny aromat. Jeśli zostanie ci płyn, przechowuj go w lodówce w szczelnie zamkniętym, czystym naczyniu. Buraki po kiszeniu można wykorzystać także do surówki, o ile zachowały prawidłowy zapach i wygląd.

Najpewniejszy rezultat daje prosty schemat: wyparzony słoik, buraki pod powierzchnią solanki, sól niejodowana i kilka dni spokojnej fermentacji. Gdy zakwas osiągnie smak, który ci odpowiada, schłodź go i dodawaj do barszczu stopniowo.