Kiszenie opieniek to fermentacja mlekowa bez octu. Najważniejsze są pewnie rozpoznane, świeże grzyby, wcześniejsze obgotowanie, sól niejodowana oraz dociążenie, dzięki któremu opieńki pozostają całkowicie przykryte solanką. Gotowa kiszonka ma lekko kwaśny, słonawy smak i dobrze pasuje do cebuli, oleju oraz pieprzu.

Sprawdź grzyby przed kiszeniem

Do fermentacji wybierz młode lub średniej wielkości opieńki, jędrne i bez uszkodzeń. Jeśli nie masz absolutnej pewności, że grzyby należą do właściwego gatunku, nie używaj ich. Kiszenie nie eliminuje ryzyka wynikającego z pomyłki przy rozpoznawaniu.

Przed rozpoczęciem pracy oceń surowiec według poniższej listy:

  • Grzyby są pewnie rozpoznane jako opieńki jadalne.
  • Nie mają pleśni, oznak gnicia ani silnych uszkodzeń.
  • Nie są robaczywe, bardzo stare ani rozmiękłe.
  • Po oczyszczeniu nie pozostaje na nich piasek, mech, igły ani inne zabrudzenia.

Opieńki trzeba obgotować przed kiszeniem. Ten etap ogranicza zanieczyszczenia, usuwa część śluzu i poprawia strukturę grzybów. Nie wkładaj do naczynia surowych opieniek.

Składniki i proporcje

Na 1 kg świeżych opieniek przygotuj czyste, wyparzone naczynie. Najwygodniejszy będzie duży szklany słój, choć możesz użyć także kamionkowego garnka przeznaczonego do kontaktu z żywnością.

Składnik Ilość na 1 kg grzybów
Świeże opieńki 1 kg
Sól kamienna niejodowana 2 dag, czyli 20 g
Czosnek 2 ząbki
Pieprz w ziarnach 2 ziarna
Ziele angielskie 2 ziarna
Liść laurowy 2 liście

Sól najlepiej odmierzyć wagą. Sól niejodowana jest wybierana do fermentacji, ponieważ dodatki obecne w niektórych solach jodowanych mogą zaburzać pracę mikroorganizmów odpowiedzialnych za fermentację mlekową. Jeśli grzyby nie puszczą wystarczającej ilości soku, przygotuj dodatkową solankę z 4 dag soli na 1 litr przegotowanej i wystudzonej wody.

Jak ukisić opieńki krok po kroku?

  1. Oczyść grzyby na sucho, krótko przytnij trzonki, a następnie szybko opłucz je pod bieżącą wodą. Nie mocz ich długo, ponieważ nasiąkną wodą i stracą część smaku.
  2. Włóż opieńki do lekko osolonego wrzątku i obgotuj przez około 5 minut. Mniejsze, młode sztuki mogą potrzebować nieco krótszej obróbki, a większe – pełnego czasu. Po ugotowaniu przelej je zimną, przegotowaną wodą, aby zatrzymać dalsze mięknięcie.
  3. Odsącz grzyby na sicie i pozostaw do całkowitego wystudzenia. Ciepłe opieńki nie powinny trafiać do słoja.
  4. Na dnie wyparzonego naczynia ułóż pierwszą warstwę grzybów. Posyp ją częścią odmierzonej soli i dodaj fragment przypraw. Opieńki możesz układać kapeluszami do góry, co ułatwia ich równomierne rozmieszczenie.
  5. Dokładaj kolejne warstwy, każdą lekko przesypując solą i przekładając czosnkiem, pieprzem, zielem angielskim oraz liściem laurowym. Nie wsypuj całej soli tylko na wierzch.
  6. Przykryj ostatnią warstwę czystym, wyparzonym talerzykiem lub krążkiem do fermentacji. Dociąż go kamieniem przeznaczonym do kontaktu z żywnością albo małym słoikiem wypełnionym wodą. Obciążenie powinno dociskać grzyby, ale nie rozgniatać ich.
  7. Odstaw naczynie w temperaturze pokojowej, najlepiej około 18–20°C. W czasie fermentacji opieńki powinny puścić sok i opaść. Jeśli płyn nie przykrywa całej powierzchni, dolej wystudzonej solanki.

Grzyby muszą przez cały czas znajdować się pod powierzchnią płynu. Fragmenty wystające ponad solankę mają kontakt z powietrzem, dlatego łatwiej pojawia się na nich pleśń. Sprawdzaj także, czy dociążenie nadal działa po opadnięciu warstwy grzybów.

Przechowywanie kiszonych opieniek

Początkowa fermentacja trwa zwykle kilka dni. Gdy smak stanie się lekko kwaśny, a grzyby będą zanurzone w płynie, przenieś naczynie do chłodnego miejsca. Przy małej ilości kiszonki najłatwiej przechować ją w lodówce.

Podczas przechowywania stosuj następujące zasady:

  • Trzymaj opieńki w lodówce albo w chłodnej piwnicy, z dala od ciepła i światła.
  • Utrzymuj grzyby pod powierzchnią solanki, używając dociążenia.
  • Po fermentacji możesz przykryć powierzchnię cienką warstwą oleju, która ograniczy dostęp powietrza.
  • Przed podaniem sprawdź zapach, wygląd i konsystencję kiszonki.

Jeśli pojawi się pleśń, silnie nieprzyjemny zapach, nietypowy śluz albo inne oznaki zepsucia, nie próbuj ratować produktu i go nie jedz.

Kiszone opieńki możesz podać z cebulą, olejem i świeżo mielonym pieprzem. Sprawdzą się jako przekąska, dodatek do sałatki lub kwaśny element zimnego talerza.


Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.