Kiszenie barszczu czerwonego do picia polega na przygotowaniu zakwasu buraczanego w procesie fermentacji mlekowej. Potrzebujesz buraków, wody, soli niejodowanej i kilku przypraw. Po 5–7 dniach otrzymasz kwaśny, rubinowy napój, który można pić albo wykorzystać jako bazę barszczu.

Co przygotować przed kiszeniem?

Higiena naczyń i narzędzi ogranicza ryzyko rozwoju pleśni. Wybierz szklany lub kamionkowy słój o pojemności co najmniej 4 litrów, dokładnie go umyj i wyparz wrzątkiem. Nie wycieraj wnętrza używaną ściereczką. Buraki mocno barwią, dlatego przyda się także para rękawiczek.

Przed rozpoczęciem przygotuj:

  • wyparzony słój lub naczynie kamionkowe o pojemności 4–5 litrów
  • czysty nóż i deskę do krojenia
  • rękawiczki chroniące dłonie przed sokiem z buraków
  • czystą drewnianą łyżkę, gazę albo luźną pokrywkę do przykrycia naczynia
  • czysty spodeczek lub inne obciążenie, jeśli buraki wypływają na powierzchnię

Składniki i proporcje na zakwas buraczany

Poniższe proporcje dają około 1,5–1,8 litra zakwasu, zależnie od wielkości buraków i ilości płynu pozostałego po fermentacji. Najważniejsza zasada skalowania brzmi: na 1 litr wody dodaj około 1 łyżkę soli niejodowanej.

Składnik Ilość lub proporcja Uwagi
Buraki czerwone 2–2,5 kg Wybierz zdrowe, jędrne warzywa bez oznak zepsucia.
Woda 1,5 litra Przegotowana i ostudzona do temperatury pokojowej.
Sól niejodowana 2 łyżki na 1,5 litra wody Jod może hamować prawidłowy przebieg fermentacji.
Czosnek 6 ząbków lub pół małej główki Nadaje zakwasowi wyraźny aromat.
Liść laurowy 4 duże liście Dodaj między warstwy buraków.
Pieprz i ziele angielskie Po 1 płaskiej łyżeczce ziaren Możesz zmniejszyć ilość, jeśli wolisz łagodniejszy smak.

Użyj soli niejodowanej, najlepiej kamiennej lub przeznaczonej do kiszenia. Nie dodawaj soli na oko do samych buraków. Przygotuj solankę osobno, aby sól równomiernie rozpuściła się w wodzie.

Jak przygotować zakwas krok po kroku?

  1. Umyj buraki pod bieżącą wodą, odetnij końce i cienko je obierz. Usuń wszystkie uszkodzone fragmenty.
  2. Pokrój warzywa w grube plastry lub większe kawałki. Tak przygotowane buraki łatwiej później wyjąć i przecedzić niż starte warzywa.
  3. Układaj buraki w wyparzonym słoju warstwami. Między nimi rozłóż czosnek, liście laurowe, pieprz i ziele angielskie.
  4. Przygotuj solankę, mieszając przegotowaną, ostudzoną wodę z solą niejodowaną. Wlej ją do słoja.
  5. Sprawdź, czy płyn całkowicie przykrywa buraki. Jeśli warzywa wypływają, dociśnij je czystą łyżką albo użyj wyparzonego obciążenia.
  6. Przykryj naczynie gazą przymocowaną gumką lub luźno nałożoną pokrywką. Nie zakręcaj słoja szczelnie, ponieważ podczas fermentacji powstają gazy.
  7. Odstaw naczynie w zacienione miejsce o temperaturze pokojowej. Nie stawiaj go na nasłonecznionym parapecie.
  8. Po 5 dniach spróbuj płynu czystą łyżką. Jeśli smak jest zbyt łagodny, pozostaw zakwas jeszcze 1–2 dni.
  9. Gdy zakwas osiągnie przyjemnie kwaśny smak, przecedź go do czystej butelki lub słoika i przenieś do lodówki.

Buraki muszą przez cały czas pozostawać pod powierzchnią solanki. Warzywa wystające ponad płyn mają kontakt z tlenem, co zwiększa ryzyko rozwoju pleśni. Jeżeli poziom solanki spadnie, nie dolewaj przypadkowej wody. Lepiej przygotować niewielką ilość solanki w tej samej proporcji soli do wody.

Jak kontrolować fermentację?

Zakwas zwykle potrzebuje 5–7 dni, ale temperatura otoczenia wpływa na tempo procesu. W cieple fermentacja przebiega szybciej, a w chłodniejszym miejscu może trwać dłużej. Codziennie sprawdzaj powierzchnię płynu i zapach.

Za prawidłową fermentacją przemawiają następujące oznaki:

  • płyn ma intensywny rubinowy lub bordowy kolor
  • zakwas jest lekko mętny, co przy naturalnej fermentacji jest normalne
  • na powierzchni może pojawić się delikatna piana, którą należy zebrać czystą łyżką
  • zapach jest kwaśny, świeży i buraczany, z wyczuwalnym czosnkiem lub przyprawami
  • smak jest wyraźnie kwaśny, ale nie gnilny ani stęchły

Jeśli pojawi się pleśń, puszysty nalot, kożuch o nietypowym wyglądzie albo zapach gnilny, wyrzuć całą porcję zakwasu. Nie próbuj usuwać samej warstwy z wierzchu i nie sprawdzaj produktu smakiem. Mętność, osad i niewielka piana nie są tym samym co pleśń, ale każda wyraźna wątpliwość powinna przemawiać za rezygnacją ze spożycia.

Przechowywanie i picie zakwasu

Przecedzony zakwas przelej do czystego, szczelnie zamykanego słoika lub butelki i przechowuj w lodówce. Chłód wyraźnie spowalnia fermentację. Przed każdym użyciem sprawdź wygląd i zapach płynu.

Zakwas możesz pić bez rozcieńczania, ale jego smak bywa intensywny. Osoby, które dopiero zaczynają, mogą połączyć go z wodą w proporcji pół na pół. Możesz też dodać go do barszczu czerwonego pod koniec gotowania. Długie gotowanie osłabia świeży smak i może zmienić kolor zupy.

Najlepszy zakwas jest kwaśny, świeży i aromatyczny, bez śladów pleśni. W razie niepokojącego wyglądu lub zapachu nie ryzykuj jego spożycia.


Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. W razie wątpliwości dotyczących bezpieczeństwa żywności skonsultuj się ze specjalistą.