Kiszenie barszczu czerwonego do picia polega na przygotowaniu zakwasu buraczanego w procesie fermentacji mlekowej. Potrzebujesz buraków, wody, soli niejodowanej i kilku przypraw. Po 5–7 dniach otrzymasz kwaśny, rubinowy napój, który można pić albo wykorzystać jako bazę barszczu.
Co przygotować przed kiszeniem?
Higiena naczyń i narzędzi ogranicza ryzyko rozwoju pleśni. Wybierz szklany lub kamionkowy słój o pojemności co najmniej 4 litrów, dokładnie go umyj i wyparz wrzątkiem. Nie wycieraj wnętrza używaną ściereczką. Buraki mocno barwią, dlatego przyda się także para rękawiczek.
Przed rozpoczęciem przygotuj:
- wyparzony słój lub naczynie kamionkowe o pojemności 4–5 litrów
- czysty nóż i deskę do krojenia
- rękawiczki chroniące dłonie przed sokiem z buraków
- czystą drewnianą łyżkę, gazę albo luźną pokrywkę do przykrycia naczynia
- czysty spodeczek lub inne obciążenie, jeśli buraki wypływają na powierzchnię
Składniki i proporcje na zakwas buraczany
Poniższe proporcje dają około 1,5–1,8 litra zakwasu, zależnie od wielkości buraków i ilości płynu pozostałego po fermentacji. Najważniejsza zasada skalowania brzmi: na 1 litr wody dodaj około 1 łyżkę soli niejodowanej.
| Składnik | Ilość lub proporcja | Uwagi |
|---|---|---|
| Buraki czerwone | 2–2,5 kg | Wybierz zdrowe, jędrne warzywa bez oznak zepsucia. |
| Woda | 1,5 litra | Przegotowana i ostudzona do temperatury pokojowej. |
| Sól niejodowana | 2 łyżki na 1,5 litra wody | Jod może hamować prawidłowy przebieg fermentacji. |
| Czosnek | 6 ząbków lub pół małej główki | Nadaje zakwasowi wyraźny aromat. |
| Liść laurowy | 4 duże liście | Dodaj między warstwy buraków. |
| Pieprz i ziele angielskie | Po 1 płaskiej łyżeczce ziaren | Możesz zmniejszyć ilość, jeśli wolisz łagodniejszy smak. |
Użyj soli niejodowanej, najlepiej kamiennej lub przeznaczonej do kiszenia. Nie dodawaj soli na oko do samych buraków. Przygotuj solankę osobno, aby sól równomiernie rozpuściła się w wodzie.
Jak przygotować zakwas krok po kroku?
- Umyj buraki pod bieżącą wodą, odetnij końce i cienko je obierz. Usuń wszystkie uszkodzone fragmenty.
- Pokrój warzywa w grube plastry lub większe kawałki. Tak przygotowane buraki łatwiej później wyjąć i przecedzić niż starte warzywa.
- Układaj buraki w wyparzonym słoju warstwami. Między nimi rozłóż czosnek, liście laurowe, pieprz i ziele angielskie.
- Przygotuj solankę, mieszając przegotowaną, ostudzoną wodę z solą niejodowaną. Wlej ją do słoja.
- Sprawdź, czy płyn całkowicie przykrywa buraki. Jeśli warzywa wypływają, dociśnij je czystą łyżką albo użyj wyparzonego obciążenia.
- Przykryj naczynie gazą przymocowaną gumką lub luźno nałożoną pokrywką. Nie zakręcaj słoja szczelnie, ponieważ podczas fermentacji powstają gazy.
- Odstaw naczynie w zacienione miejsce o temperaturze pokojowej. Nie stawiaj go na nasłonecznionym parapecie.
- Po 5 dniach spróbuj płynu czystą łyżką. Jeśli smak jest zbyt łagodny, pozostaw zakwas jeszcze 1–2 dni.
- Gdy zakwas osiągnie przyjemnie kwaśny smak, przecedź go do czystej butelki lub słoika i przenieś do lodówki.
Buraki muszą przez cały czas pozostawać pod powierzchnią solanki. Warzywa wystające ponad płyn mają kontakt z tlenem, co zwiększa ryzyko rozwoju pleśni. Jeżeli poziom solanki spadnie, nie dolewaj przypadkowej wody. Lepiej przygotować niewielką ilość solanki w tej samej proporcji soli do wody.
Jak kontrolować fermentację?
Zakwas zwykle potrzebuje 5–7 dni, ale temperatura otoczenia wpływa na tempo procesu. W cieple fermentacja przebiega szybciej, a w chłodniejszym miejscu może trwać dłużej. Codziennie sprawdzaj powierzchnię płynu i zapach.
Za prawidłową fermentacją przemawiają następujące oznaki:
- płyn ma intensywny rubinowy lub bordowy kolor
- zakwas jest lekko mętny, co przy naturalnej fermentacji jest normalne
- na powierzchni może pojawić się delikatna piana, którą należy zebrać czystą łyżką
- zapach jest kwaśny, świeży i buraczany, z wyczuwalnym czosnkiem lub przyprawami
- smak jest wyraźnie kwaśny, ale nie gnilny ani stęchły
Jeśli pojawi się pleśń, puszysty nalot, kożuch o nietypowym wyglądzie albo zapach gnilny, wyrzuć całą porcję zakwasu. Nie próbuj usuwać samej warstwy z wierzchu i nie sprawdzaj produktu smakiem. Mętność, osad i niewielka piana nie są tym samym co pleśń, ale każda wyraźna wątpliwość powinna przemawiać za rezygnacją ze spożycia.
Przechowywanie i picie zakwasu
Przecedzony zakwas przelej do czystego, szczelnie zamykanego słoika lub butelki i przechowuj w lodówce. Chłód wyraźnie spowalnia fermentację. Przed każdym użyciem sprawdź wygląd i zapach płynu.
Zakwas możesz pić bez rozcieńczania, ale jego smak bywa intensywny. Osoby, które dopiero zaczynają, mogą połączyć go z wodą w proporcji pół na pół. Możesz też dodać go do barszczu czerwonego pod koniec gotowania. Długie gotowanie osłabia świeży smak i może zmienić kolor zupy.
Najlepszy zakwas jest kwaśny, świeży i aromatyczny, bez śladów pleśni. W razie niepokojącego wyglądu lub zapachu nie ryzykuj jego spożycia.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. W razie wątpliwości dotyczących bezpieczeństwa żywności skonsultuj się ze specjalistą.



